Şiir Feneri / Âşık Paşa

Asıl ası Ali'dir. Kırşehir'de doğdu. Selçuklu Devleti'nin son dönemi Konya emirlerinden mutasavvıf Baba İlyas'ın torunudur. Babası Muhlis Paşa tarafından yetiştirilen şair, hece ve aruz vezinleriyle divan ve halk şiiri örnekleri verdi. (Oğlu Elvan Çelebi de şairdir.) Mevlana'nın etkisiyle yazdığı Garibname (1329) mesnevisi, Mevlid şairi Süleyman Çelebi'yi etkiledi. Heceli şiirlerinde Yunus Emre etkisi görülür. İbranice ve Farsça bildiği halde Türkçeye önem verdi. Günümüzde dört mesnevisini (Fakrname, Vasf-ı Hal, Hikâye, Kimya Risalesi) 1953-1954'te Agâh Sırrı Levend, Garibname dışındaki şiirlerini ise Abdülbaki Gölpınarlı yayımladı (Türkiyat mecmuası, c. V, s. 87-100, 1935).

GAZEL

Nâzenîn bu ömrümüz bir göz yumup açmış gibi
Geldi geçdi tuymaduk bir kuş konup uçmış gibi

Nice geçdi bilmedük bu rûzgâr önden sona
Eyle tut şimdi bize bir yil esüp geçmiş gibi

Niceler geldi bu mülke gitti vü göçdi girü
Şöyle kim bir kârban [kervan] bir dem konup göçmüş gibi

İşbu dünyâya gelenler bir dem eğlenmediler
Hânümânın dökdi gitdi yağıdan [düşmandan] kaçmış gibi

Sinlere [mezarlara] var kim bilesin bu halâyık [yaratık] neydüğin
Sanasın kim bir ekindür Azrâil biçmiş gibi

Bahtludur şol kişi kim dünyede adı kala
Ölmedi diridürür âb-ı hayat içmiş gibi

Bu ömür sermâyesin olmaz yire harc eyledün
Şöyle kim bir key delü nakdin suya saçmış gibi

İy Âşık sen ömrüni Hak ışkına sarf eylegil
Tâ iresin hazrete bir göz yumup açmış gibi